احتمالا پس از مدتی فعالیت و مطالعه در خصوص بازار بورس و روشهای سرمایهگذاری به عبارت اوراق بهادار برخوردهاید. اوراق بهادار به برگه یا سندی گفته میشود که نشاندهنده حق و حقوق مالکی فرد بر دارایی قابل نقل و انتقال است. این اوراق در واقع نوعی ابزار مالی قابل نقل و انتقال میباشند.
در بازار سرمایه ایران، انواع اوراق بهادار موجود میباشد. سهام عادی، حق تقدم، سهام جایزه، اوراق صکوک، اوراق مشارکت، اوراق اختیار معامله تعدادی از اوراق بهادار میباشد.
در این مقاله از سری مقالات آکادمی تریدبین، با اوراق بهادار بیشتر آشنا میشویم و انواع این اوراق را معرفی میکنیم.
اوراق بهادار چیست ؟
همانطور که در بالا توضیح دادیم، اوراق بهادار برگه یا سندی است که مالکیت و حقوق مالی فرد را نسبت به یک دارایی نشان میدهد. برای مثال سند ماشین نوعی برگه بهادار میباشد که بیاگر مالکیت فرد نسبت به دارایی خود یعنی ماشین میباشد.
در بازار بورس ایران نیز این اوراق به همین منظور استفاده میشوند و نشاندهنده مالکیت فرد متضمن حقوق مالی قابل نقل و انتقال برای فرد میباشد.
در بازار بورس ایران نیز این اوراق به همین منظور استفاده میشوند و نشاندهنده مالکیت فرد متضمن حقوق مالی قابل نقل و انتقال برای فرد میباشد.
انواع اوراق بهادار
امروزه اوراق بهادار شامل اسناد کاغذی و الکترونیکی میباشد. با توجه به انواع شیوههای مختلف سرمایه گذاری در بازار بورس ایران، دستهبندی مختلفی برای اوراق بهادار وجود دارد. در ادامه با انواع این اوراق آشنا میشویم.

اوراق سهام عادی
شرکتهای پذیرفته شده در بازار بورس و فرابورس میتوانند سهام شرکت خود را در قالب اوراق بهادار به فروش برسانند. سرمایه گذاران با خرید این اوراق، صاحب بخشی از شرکت میشوند. صاحبان سهام شرکت از مزایایی از جمله افزایش سرمایه، خرید حق تقدم، دریافت سود بهرهمند میشوند و همچنین در مجامع شرکت صاحب حق رای نیز میباشند.
اوراق بدهی
اوراق بدهی، نوعی دیگر از اوراق بهادار میباشند. شرکتهای دولتی و خصوصی برای با انتشار این اوراق برای تامین مالی پروژههای خود اعلام نیاز میکنند. سرمایه گذاران با خرید این اوراق، سرمایه مورد نیاز برای تامین مالی این شرکتها را فراهم میکنند.
شرکتهای منتشر کننده اوراق بدهی موظف میباشند که در بازههای زمانی مشخص، سود حاصل از پروژه را به سرمایه گذاران پرداخت کنند. همچنین در زمان سررسید، اصل پول به سرمایه گذاران بازپرداخت میشود.
لازم به ذکر است برخلاف اوراق سهام عادی، در اوراق بدهی، سرمایه گذاران صرفا سود و اصل پول خود را دریافت میکنند ولی هیچگونه مالکیتی در شرکت ندارند.
شرکتهای منتشر کننده اوراق بدهی موظف میباشند که در بازههای زمانی مشخص، سود حاصل از پروژه را به سرمایه گذاران پرداخت کنند. همچنین در زمان سررسید، اصل پول به سرمایه گذاران بازپرداخت میشود.
لازم به ذکر است برخلاف اوراق سهام عادی، در اوراق بدهی، سرمایه گذاران صرفا سود و اصل پول خود را دریافت میکنند ولی هیچگونه مالکیتی در شرکت ندارند.
اوراق مشتقه
اوراق مشتقه دستهای دیگر از اوراق بهادار میباشند که ارزش آنها بر پایه دارایی پایه مانند سهام، ارز، طلا و … مشخص میشود. در واقع دارندگان اوراق مشتقه، با نوسانات قیمت داراییهای پایه، سود کسب کرده یا متحمل ضرر میشوند.
سوالات متداول
اوراق بهادار چیست ؟
اوراق بهادار در واقع هر سند یا برگهای میباشد که متضمن مالیکت فرد بر دارایی خاص میباشد و این دارایی قابل انتقال میباشد.
انواع اوراق بهادار کدامند ؟
با توجه به گستردگی سرمایه گذاری اوراق بهادار به دستههای اوراق سهام عادی، اوراق مشتقه، اوراق بدهی و اوراق صکوک تقسیم میشوند.